Książki

Opowieści Wielkiego Ducha

Baśnie Indian Ameryki Północnej przypominają o tym, jak bardzo człowiek był związany z naturą. Pozornie to oczywiste. Ale na co dzień niespecjalnie się nad tym zastanawiamy.

 Szybko przypomni nam o tym „Dar totemów" dwóch czeskich autorów: Pisarza Vladimira Hulpacha przez lata zajmującego się adaptacjami tradycyjnej literatury oraz grafika Josefa Kremlačka, który w swoich ilustracjach postanowił odwołać się do ludowej sztuki Indian. W tym także do malarstwa Azteków, co zauważymy w sposobie komponowania postaci, zwierząt, a także w zdecydowanych i kontrastowych kolorach.

Najlepiej widać to w postaciach aligatora czy żółwia. Z kolei widoczny wpływ ludowego rysunku północnoamerykańskich Indian z prerii znajdziemy np. w opowieści „Jak i Indianie otrzymali konie". I choć specjalista od baśni, amerykański psycholog Bruno Bettelheim był przeciwnikiem ilustrowania literatury ludowej (przekonywał, że obrazki niepotrzebnie ukierunkowują wyobraźnię dzieci), w tym przypadku wprowadzenie małego czytelnika w świat Indian przy pomocy obrazów nawiązujących do ich sztuki jest jak najbardziej wskazane. Tym bardziej, że to świat niezwykle bogaty, gdzie każde zjawisko natury ma swoje uzasadnienie, włącznie takimi detalami jak krótki ogon zająca, bo Indianie byli bacznymi obserwatorami przyrody. „Dar totemów" został podzielony na trzy części: mity o powstaniu świata, opowieści o zwierzętach i legendy przedstawiające losy indiańskich bohaterów.

Wszystkie baśnie łączy jedno: pokazuję nierozerwalną więź Indian z naturą, bo rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej nie stosowali podziału na naturę i cywilizację.Dzięki temu dzieci znajdą tu niejedną historię, w której człowiek wiele zawdzięcza zwierzętom, które podobnie jak zjawiska przyrody są personifikowane, a do tego nadaje im się głębszy sens. Tak oto susza jest niczym innym jak tylko demonicznym Chmurożercą, którego należy pokonać sprytem. A doskonałym sojusznikiem herosa może być zwykły polny kret. Podobnie jak w mitach z innych kręgów kulturowych, również indiańskie baśnie utkane są z licznych symboli, magicznych przedmiotów i świętych miejsc. Nie zabraknie także tradycyjnych opowieści o dojrzewaniu, będących swego rodzaju rytuałami przejścia w dorosłość.„Dar totemów" niewątpliwie uczy mały czytelników szacunku do natury, a proste i oczywiste zjawiska na nowo stają się tajemnicze.

Sebastian Frąckiewicz

Vladimir Hulpach, Josef Kremlaček, Dar totemów, Wydawnictwo Media Rodzina, Poznań 2011,
Wiek: 4+

Oglądany: 10809
Najczęściej ogladane

 
Nauka i zabawa
Zwierzęta świata


Kolorowa farma


Wycieczka do zoo